Phân tích hình tượng nhân vật vua Quang Trung trong Hoàng Lê nhất thống chí

Phân tích hình tượng nhân vật vua Quang Trung trong Hoàng Lê nhất thống chí

Phân tích hình tượng nhân vật vua Quang quẻ Trung trong Hoàng Lê nhất thống chí để thấy được hình tượng vị vua anh minh, với tính cách mạnh mẽ, trí tuệ sáng suốt, nhạy bén, tài sử dụng binh như thần; là người tổ chức và là vong linh của chiến công vĩ đại.

Đề bài: Phân tích hình tượng nhân vật vua Quang quẻ Trung – Nguyễn Huệ trong tác phẩm Hoàng Lê nhất thống chí

*******

Hướng dẫn làm bài phân tích nhân vật vua Quang quẻ Trung trong Hoàng Lê nhất thống chí

Phân tích đề

– Yêu cầu đề bài: phân tích những chi tiết trong tác phẩm, hành động, lời nói,.. của nhân vật để làm rõ hình tượng vua Quang quẻ Trung mà tác giả khắc họa.

– Phương pháp làm bài: phân tích

Hệ thống luận điểm

Luận điểm 1: Vua Quang quẻ Trung là một con người hành động mạnh mẽ quyết đoán

Luận điểm 2: Vua Quang quẻ Trung là một con người với trí tuệ sáng suốt và nhạy bén

Luận điểm 3: Vua Quang quẻ Trung là người với tầm nhìn xa trông rộng

Luận điểm 4: Quang quẻ Trung là vị tướng với tài thao lược hơn người

Luận điểm 5: Hình ảnh vị vua lẫm liệt trong mặt trận

Lập dàn ý

I. Mở bài :

– “Hoàng Lê nhất thống chí” là một cuốn tiểu thuyết lịch sử bằng chữ Hán được viết theo thể chương hồi do nhiều tác giả trong Ngô Gia Văn Phái (Ngô Thì Chí, Ngô Thì Du…) sáng tác. Đây là một bức tranh sâu rộng vừa phản ánh được sự thối nát, suy vong của triều đình Lê Trịnh, vừa phản ánh được sự phát triển của phong trào Tây Sơn.

– Trong hồi thứ 14 của tác phẩm, hình tượng người anh hùng Quang quẻ Trung hiện lên thật cao đẹp với khí phách hào hùng, trí tuệ sáng suốt và tài thao lược hơn người.

II. Thân bài:

1. Trước hết Quang quẻ Trung là một con người hành động mạnh mẽ quyết đoán:

– Từ đầu tới cuối đoạn trích, Nguyễn Huệ xoành xoạch là con người hành động một cách xông xáo, nhanh gọn với chủ đích và rất quả quyết.

– Nghe tin giặc đã đánh chiếm tới tận Thăng Long mất cả một vùng đất đai rộng to mà ông ko hề nao núng “định thân hành cầm quân đi ngay”.

– Rồi chỉ trong vòng hơn một tháng, Nguyễn Huệ đã làm được bao nhiêu việc to: “tế cáo trời đất”, lên ngôi hoàng đế, dốc xuất đại binh ra Bắc…

2. Đó là một con người với trí tuệ sáng suốt và nhạy bén:

* Ngay lúc mấy chục vạn quân Thanh do Tôn Sĩ Nghị hùng hổ kéo vào nước ta, thế giặc đang mạnh, tình thế nguy cấp, vận mệnh quốc gia “nghìn cân treo sợi tóc”, Nguyễn Huệ đã quyết định lên ngôi hoàng đế để đích danh vị, lấy niên hiệu là Quang quẻ Trung.

Việc lên ngôi đã được tính kỹ với mục đích thống nhất nội bộ, tụ họp hào kiệt và quan yếu hơn là “để yên kẻ phản trắc và giữ lấy lòng người”, được dân ủng hộ.

* Sáng suốt trong việc nhận định tình hình địch và ta:

– Qua lời dụ tướng sĩ trước lúc lên đường ở Nghệ An, Quang quẻ Trung đã chỉ rõ “đất nào sao đó” người phương Bắc ko phải nòi giống nước ta, ruột gan ắt khác”. Ông còn vạch rõ tội ác của chúng đối với nhân dân ta: “Từ đời nhà hán tới nay, chúng đã mấy phen cướp bóc nước ta, thịt hại dân ta, vơ vét của nả, người mình ko thể chịu nổi, người nào cũng muốn đuổi chúng đi”.

– Quang quẻ Trung đã khích lệ tướng sĩ dưới quyền bằng những tấm gương đương đầu dũng cảm chống giặc ngoại xâm giành lại độc lập của tổ tiên ta từ nghìn xưa như: Trưng nữ Vương, Đinh Tiên Hoàng, Lê Đại Hành…

– Quang quẻ Trung đã dự kiến được việc Lê Chiêu Thống về nước với thể làm cho một số người Phù Lê “thay lòng đổi dạ” với mình nên ông đã với lời dụ với quân lính chí tình, vừa nghiêm khắc: “những người đều là những người với lương tri, hãy nên cùng ta đồng tâm hợp lực để dựng lên công to. Chớ với quen thói cũ, ăn ở hai lòng, nếu như việc phát giác ra sẽ bị thịt chết ngay tức khắc, ko tha một người nào”.

Article post on: nongdanmo.com

* Sáng suốt trong việc xét đoán bê bối:

– Trong dịp hội quân ở Tam Điệp, qua lời nói của Quang quẻ Trung với Sở và Lân ta thấy rõ: Ông rất hiểu việc rút quân của hai vị tướng giỏi này. Đúng ra thì “quân thua chém tướng” nhưng ko hiểu lòng họ, sức mình ít ko địch nổi đội quân hùng tướng hổ nhà Thanh nên đành phải bỏ thành Thăng Long rút về Tam Điệp để tập hợp lực lượng. Vậy Sở và Lân ko bị trừng trị mà còn được ngợi khen.

– Đối với Ngô Thì Nhậm, ông giám định rất cao và sử dụng như một vị quân sĩ “đa mưu túc trí” việc Sở và Lân rút chạy Quang quẻ Trung cũng đoán là do Nhậm thủ mưu, vừa là để bảo toàn lực lượng, vừa gây cho địch sự chủ quan. Ông đã tính tới việc sử dụng Nhậm là người biết sử dụng lời khéo léo để dẹp việc binh đao.

3. Quang quẻ Trung là người với tầm nhìn xa trông rộng:

– Mới khởi binh đánh giặc, chưa giành được tấc đất nào vậy mà vua Quang quẻ Trung đã nói chắc như đinh đóng cột “phương lược tiến đánh đã với tính sẵn”.

– Đang ngồi trên lưng ngựa, Quang quẻ Trung đã nói với Nhậm về quyết sách ngoại giao và kế hoạch 10 tới ta hoà bình. Đối với địch, thường thì biết là thắng việc binh đao ko thể dứt ngay được vì xỉ nhục của nước to tồn tại. Nếu “chờ 10 năm nữa ta được yên ổn mà nuôi dưỡng lực lượng, bấy giờ nước giàu quân mạnh thì ta với sợ gì chúng”.

4. Quang quẻ Trung là vị tướng với tài thao lược hơn người:

– Cuộc hành quân thần tốc do Quang quẻ Trung chỉ huy tới nay vẫn còn làm chúng ta sửng sốt. Vừa hành quân, vừa đánh giặc mà vua Quang quẻ Trung hoạch định kế hoạch từ 25 tháng chạp tới mùng 7 tháng giêng sẽ vào ăn tết ở Thăng Long, trong thực tế đã vượt mức Hai ngày.

– Hành quân xa, liên tục tương tự nhưng đội quân vẫn chỉnh tề cũng là do tài tổ chức của người cầm quân.

5. Hình ảnh vị vua lẫm liệt trong mặt trận

– Vua Quang quẻ Trung thân hành cầm quân ko phải chỉ trên danh nghĩa. Ông làm tổng chỉ huy chiến dịch thực sự.

– Dưới sự lãnh đạo tài tình của vị tổng chỉ huy này, nghĩa quân Tây Sơn đã đánh những trận thật đẹp, thắng áp đảo quân thù.

Source: nongdanmo.com

– Khí thế đội quân làm cho quân thù khiếp vía và hình ảnh người anh hùng cũng được khắc hoạ lẫm liệt: trong cảnh “khói tỏ mù trời, cách tấc gang ko thấy gì” nổi trội hình ảnh nhà vua “cưỡi voi đi đốc thúc” với tấm áo bào màu đỏ đã sạm đen khói súng.

– Hình ảnh người anh hùng được khắc hoạ khá đậm nét với tính cách mạnh mẽ, trí tuệ sáng suốt, nhạy bén, tài sử dụng binh như thần; là người tổ chức và là vong linh của chiến công vĩ đại.

III. Kết bài

Qua ngòi bút tài tình, điêu luyện của Ngô  Gia Văn Phái, nhân vật Quang quẻ Trung Nguyễn Huệ đã hiện lên thật trung thực, đẹp đẽ, vừa tài năng lại vừa lẫm liệt, can đảm.

Tham khảo thêm: Tóm tắt bài Hoàng Lê nhất thống chí

Sơ đồ tư duy

Phần hướng dẫn trên đây giúp những em hình dung cách làm và nắm được hệ thống luận điểm, luận cứ cần khai thác, những dẫn chứng nên được nêu trong bài. Còn để với thêm ý tưởng hoàn thành bài viết của mình, em hãy tham khảo một số bài văn mẫu dưới đây do Đọc tài liệu sưu tầm và tổng hợp nhé.

Văn mẫu tham khảo phân tích nhân vật vua Quang quẻ Trung trong Hoàng Lê nhất thống chí

Bài văn mẫu 1:      

Hoàng Lê nhất thống chí là văn bản viết về những sự kiện lịch sử, mà nhân vật chính tiêu biểu – anh hùng Quang quẻ Trung (Nguyễn Huệ). Ông với một nét đẹp của vị anh hùng dân tộc trong chiến công đại phá quân thanh, với sự dũng mãnh, tài trí, tầm nhìn xa trông rộng thì Quang quẻ Trung quả là một hình ảnh đẹp trong lòng dân tộc Việt Nam.

Một con người với hành động mạnh mẽ và quyết đoán: từ đàu tới cuối đoạn trích, Nguyễn Huệ xoành xoạch là người hành động một cách xông xáo mạnh mẽ, nhanh gọn, với chủ đích và rất quả quyết. nghe tin giặc đã chiếm thành Thăng Long, mất cả một vùng đất đai rộng mà ông ko hề nao núng, “ định thân hành cầm quân đi ngay”.

Rồi trong vòng chỉ một tháng, Nguyễn Huệ đã làm bao nhiêu việc to: “ tế cáo trời đất”, “lên ngôi hoàng đế”, “ đốc suất đại binh’’ ra Bắc gặp gỡ “người cống sĩ ở thị xã La Sơn”, tuyển mộ quân lính và mở những cuộc duyệt binh to ở Nghệ An, phủ dụ tướng sĩ, định kế hoạch hành quân, đánh giặc và kế hoạch ứng phó với nhà Thanh sau thắng lợi. 
Hơn thế nữa ông còn với một trí tuệ sáng suốt, nhạy bén:

Via @: nongdanmo.com

Sáng suốt trong việc phân tích tình hình thời cuộc và thế tương quan chiến lược giữa ta và địch. Đưa ra lời phủ dụ với thể coi như bài hịch ngắn mà ý tứ thật phong phú, sâu xa, với tác động kích thích lòng người yêu nước và truyền thống quật cường của đân tộc.

Sáng suốt nhạy bén trong việc xét đoán và sử dụng người, thể hiện qua cách xử tri với những tướng sĩ tại Tam Điệp, lúc Sở và Lân mang gươm trên lưng chịu tội. ông rất hiểu sở trường sở đoản của những tướng sĩ, khen chê đều đúng người đúng việc,…

Cùng với ý trí quyết thắng và tầm nhìn xa trông rộng Quang quẻ Trung đã làm lên trang lịch sử hào hùng cho dân tộc. chỉ mới khởi binh đánh giặc chưa dành lại được tấc đất nào, vậy mà mà Quang quẻ Trung đã nói chắc như đinh đóng cột “ phương lược tiến đánh đã với tính sẵn”, lại còn tính sẵn cả kế hoạch ngoại giao sau lúc thắng lợi nước to gấp 10 lần nước mình, để với thể dẹp chuyện binh đao, cho nước nhà yên ổn mà nuôi dưỡng lương thực.

Tài sử dụng binh như thần: cuộc tiến quân thần tốc do vua Quang quẻ Trung chỉ huy tới nay vẫn còn làm chúng ta sửng sốt. ngày 25 tháng chạp khởi đầu xuất binh ở phú xuân( Huế), một tuần lễ sau đã ra tận Tam Điệp cách Huế 500km. vậy mà tới đêm 30 tháng chạp hành quân ra Bắc vừa đi vừa đánh giặc vậy mà ông hoạch định là mồng 7 tháng giêng sẽ vào ăn tết ở Thăng Long, trong thực tế đã vượt mức hai ngày. Hành quân xa và đầy gian khổ tương tự nhưng cờ nào đội đó vẫn chỉnh tề, răm rắp nghe theo chỉ huy.

Hình ảnh Quang quẻ Trung lẫm liệt trong mặt trận: Hoàng đế Quang quẻ Trung thân hành cầm quân đánh giặc ko phải chỉ trên danh nghĩa. Ông là một tổng chỉ huy chiến dịch thật sự hoạch định phương lược tiến đánh, tổ chức quân sĩ, tự mình thống lĩnh mũi tên tiến công, cưỡi voi đi đốc thúc, xông pha trước hòn tên mũi đạn, bày mưu tính kế…

Đội quân của vua Quang quẻ Trung ko phải là đội quân thiện chiến, lại vừa trải qua những ngày hành quân cấp tốc, ko với thì giờ ngơi nghỉ, vậy mà dưới sự lãnh đạo tài tinhfcuar vị chỉ huy này đã đánh những trận thật đẹp, thắng áp đảo quân thù ( bắt sống hết quân trinh sát viên của địch ở phú Xuyên, giữ được bí mật để tạo thế bất thần, vây kín làng Hạ Hồi…) trận đánh Ngọc Hồi cho ta thấy rõ tài trí về chiến lược phong thái lẫm liệt của vua Quang quẻ Trung ( khói tỏa mù trời cách tấc gang ko thấy gì mà chỉ nổi trội hinh ảnh của vua Quang quẻ Trung..với sách ghi chép lại áo bào đỏ của ông sạm đen khói súng..)

Từ những đoạn trích trên ta thấy hiện về trong lịch sử một nhân vật xuất chúng: lẫm liệt uy phong, văn võ song toàn đã ghi vào trang lịch sử vẻ vang của dân tộc, làm sáng ngời truyền thống dân tộc, nghìn đời sau vẫn nhắc tên người anh hùng áo vải Quang quẻ Trung.

Bài văn mẫu 2:

Quang quẻ Trung vị tướng tài, vị anh hùng của dân tộc. Dưới sự lãnh đạo của Quang quẻ Trung dân tộc ta đã giành được thắng lợi vẻ vang trước kẻ xâm lược nhà Thanh ngang tàn, hung hãn. Tất cả những vẻ đẹp, tầm vóc của vị anh hùng đều được tái tạo một cách trung thực và đầy đủ nhất qua hồi thứ mười bốn trích “Hoàng Lê nhất thống chí”.

Đoạn trích là lời ca tụng người anh hùng Nguyễn Huệ tài đức song toàn và sức mạnh vô song. Vẻ đẹp của vua Quang quẻ Trung được thể hiện trên nhiều mặt khác nhau, mỗi phương diện đều được miêu tả kĩ lưỡng, giọng điều hào hùng, ngợi ca.

Trước hết người anh hùng áo vải Quang quẻ Trung là người với hành động mạnh mẽ, quyết đoán, trí tuệ sáng suốt, nhạy bén. Ngay lúc nghe tin giặc đã chiếm một vùng đất to của ta, Quang quẻ Trung ko hề sợ hãi, nao núng mà định cầm quân đi ngay. Với ý thức dân tộc và lòng tự trọng sâu sắc, ông ko thể chần chừ chứng kiến cảnh nước nhà bị quân thù dày xéo. Nghe lời khuyên từ triều thần, ông quyết định lên ngôi vua, đây là quyết định hết sức sáng suốt, với ý nghĩa quan yếu: làm cho cương vị rõ ràng, danh chính ngôn thuận để cầm quân; ko chỉ vậy còn giúp thống nhất nội bộ, tránh được sự hai lòng của quân lính.

Hành động của ông ko chỉ tụ họp được người tài mà còn giúp lấy lòng dân. Ông rất sáng suốt, nhanh nhạy trong việc phân tích tình hình thời cuộc, tương quan giữa ta và địch, điều đó được thể hiện rõ trong bài dụ tướng sĩ ở Nghệ An. Trong bài dụ ông khẳng định chủ quyền của dân tộc ta với phương Bắc “đất nào sao đó, đều đã phân biệt rõ ràng”; nêu lên dã tâm xâm lược và hành động phi nghĩa của quân thù; đồng thời ông nêu lên lời kêu gọi quân sĩ đồng tâm hợp lực đánh giặc.

Lời dụ như một bài hịch ngắn dọn kích thích lòng căm thù giặc và lòng yêu nước của quân sĩ. Sự sáng suốt của ông còn thể hiện trong việc xét đoán và sử dụng người, với mỗi đối tượng ông đều với khen chê rõ ràng để mỗi tư nhân nhìn thấy thiếu sót của mình. Với Ngô Thì Nhậm ông hết lòng khen ngợi, đó là kế sách thông minh, giúp quân ta tránh được mũi nhọn quân thù, làm cho quân địch chủ quan, tự mãn mà ko phòng bị. Với Sở và Lân, Quang quẻ Trung hiểu rõ sở trường và sở đoản những tướng soái dưới trướng mình bởi vậy ông vẫn trách mắng để họ nhìn thấy khuyến điểm đồng thời tha cho họ. Việc làm của ông là hành động sáng suốt, giúp thu phục nhân tâm, người nào nấy đều phải tâm phục, khẩu phục.

Ko chỉ vậy, Quang quẻ Trung còn là người với tư tưởng quyết đấu, quyết thắng và với tầm nhìn xa, trông rộng. Quân Thanh lúc mới vào nước ta thế và lực rất to, thế nhưng ngay lúc khởi binh Quang quẻ Trung đã kiên quyết khẳng định chỉ trong vòng mười ngày với thể lấy lại kinh thành Thăng Long. Là một người tài trí, với tầm nhìn xa ông còn nhìn thấy bản tính thâm độc của quân thù, lúc chiến bại, là một nước to nhất định sẽ đem quân trả thù. Vì vậy, ông đã tính sẵn kế hoạch ngoại giao sau thắng lợi, để đảm bao cho dân ta với cuộc sống yên ổn, hồi phục lại sau chiến tranh. Quang quẻ Trung quả là một vị vua tài trí, tâm sáng, ko chỉ lo giành độc lập mà còn lo tới đời sống nhân dân, tới việc xây dựng quốc gia sau này.

Trong quá trình chỉ huy đương đầu, tài mưu lược và tài dụng binh như thần được thể hiện rõ hơn bao giờ hết. Trước lúc xuất quân ra Bắc ông đã mở tiệc khao quân và hứa hẹn mùng bảy sẽ gặp lại ở thành Thăng Long. Đây ko chỉ là lời nói để động viên quân sĩ mà là lời tiên lượng thần kì dựa trên sự tính toàn tài tình và phương lược với sẵn của vua Quang quẻ Trung. Chớp thời cơ giặc ngủ quên trên thắng lợi, ông nhằm vào đúng ngày tết Nguyên Đán để tiến đánh quân Thanh. Ông đã tạo ra một cuộc hành quân thần tốc vô tiền khoáng hậu trong lịch sử, từ Phú Xuân ra Thăng Long chỉ mất hơn một tuần: 25 tháng chạp ở Phú Xuân, 30 tới Tam Điệp, đêm 30 khởi đầu tiến đánh thành Thăng Long; vừa đi ông vừa tuyển thêm quân sĩ. Tiến đánh mà vẫn đảm bảo yếu tố bí mật. Ông tổ chức trận đánh hết sức linh hoạt, thông minh, kết hợp nhuần nhuyễn nhiều cánh quân, cách đánh luôn giữ thế chủ động, đảm bảo yếu tố bất thần làm kẻ địch ko kịp trở tay.

Trong từng trận đánh Quang quẻ Trung ông vận dụng hết sức linh hoạt những binh pháp khác nhau: trận Hà Hồi, trống rong cờ mở bắc loa đàn áp ý thức quân giặc, làm chúng hoảng sợ; trận Ngọc Hồi bện rơm tránh lửa, sử dụng kế gậy ông đập lưng ông, đồng thời đánh chặn chốt giặc làm chúng hồn siêu phách lạc. Bởi vậy, chỉ tới ngày mùng năm tết ông đã dẹp sạch bóng quân thù trên lãnh thổ nước ta, sớm hơn cả những gì ông đã dự trù từ trước.

Đẹp đẽ nhất, khắc họa rõ nét nhất hình ảnh vua Quang quẻ Trung chính là lúc ông đích thân cầm quân ra trận. Dưới cảnh khói mù mịt trời, cách tấc gang ko thể nhìn rõ mặt người nổi trội lên là hình ảnh vị vua lẫm liệt, mặc áo bào, cưỡi voi, can đảm xông ra trận. Hình ảnh đó cho thấy rõ hơn tính cách mạnh mẽ, trí tuệ sáng suốt của vua Quang quẻ Trung. Ông chính là vong linh của trận đấu, làm cho tướng sĩ tin tưởng hơn vào thắng lợi của quân ta.

Xây dựng nhân vật Quang quẻ Trung, tác giả đã với sự kết hợp nhuần nhuyễn, kết hợp, kết hợp tự sự, miêu tả một cách hợp lí, trung thực, sinh động. Khắc họa chân dung vị anh hùng rõ nét với tính cách quả cảm, dũng mãnh, tài sử dụng binh như thần.

Trích đoạn đã cho chúng ta thấy được toàn bộ vẻ đẹp oai hùng, dũng mãnh của vua Quang quẻ Trung trước quân thù xâm lược, ông là đại diện tiêu biểu cho sức mạnh và vẻ đẹp của dân tộc Việt Nam. Vị anh anh đó mãi là niềm tự hào của dân tộc ta, là tấm gương sáng để thế hệ trẻ học tập và noi theo.

******

Kỳ vọng rằng dàn ý chi tiết cùng bài tham khảo phân tích hình tượng nhân vật vua Quang quẻ Trung trong Hoàng Lê nhất thống chí trên đây sẽ giúp những em hoàn thành bài làm của mình một cách hoàn thiện và thuận lợi. Ngoài ra, những em với thể tham khảo thêm nhiều bài văn mẫu lớp 9 khác được cập nhật thường xuyên tại doctailieu.com. Chúc những em luôn học tốt và đạt kết quả cao!

Giangdh (Tổng hợp)

Article post on: nongdanmo.com

Recommended For You

About the Author: Bảo