Soạn bài Lão Hạc tác giả Nam Cao

Soạn bài Lão Hạc tác giả Nam Cao

Soạn bài “Lão Hạc” của tác giả Nam Cao giúp bạn với mẫu nhìn cụ thể về một kiếp người cùng cực trong xã hội phong kiến thời xưa, nắm bắt được nội dung tri thức của bài học sắp tới và gợi ý trả lời những nghi vấn trong sách giáo khoa. Soạn bài là cách để mỗi học trò với sự chuẩn bị tốt hơn cho bài học và tăng hiệu quả học tập môn Ngữ Văn lớp 8. Cùng tham khảo soạn bài “Lão Hạc” ngắn gọn, súc tích, đầy đủ và chuẩn xác nhất dưới đây cùng Hocmai ! 

Tham khảo thêm:

Soạn bài Tức nước vỡ bờ

Soạn bài xây dựng đoạn văn trong văn bản

I. Soạn bài Lão hạc: Tìm hiểu chung 

1.Một Tác giả

Tác giả Nam Cao là một nhà văn và cũng là một đội viên. Một nhà văn hiện thực to thời khắc trước Cách mệnh Tháng Tám, một nhà báo kháng chiến thời khắc sau Cách mệnh. Tác giả Nam Cao được thẩm định là một trong những nhà văn tiêu biểu nhất thế kỷ 20, ông đã với nhiều đóng góp quan yếu đối với việc hoàn thiện phong cách truyện ngắn và tiểu thuyết Việt Nam ở nửa đầu thế kỷ 20.

* Tiểu truyện:

– Nam Cao –  tên thật là Trần Hữu Tri, sinh năm 1917 – mất năm 1951

– Quê quán:  làng Đại Hoàng, tổng Cao Đà, thị xã Nam Xang, phủ Lý Nhân (nay là xã Hòa Hậu, thị xã Lý Nhân, tỉnh Hà Nam)

– Thuở nhỏ học ở trường làng, sau đó được gửi xuống Nam Định học

– Do thể chất yếu nên ông phải về nhà chữa bệnh và cưới vợ

– Năm 18 tuổi ông vào Sài Gòn làm thư ký cho một hiệu may

– Sau đó trở ra Bắc ông dạy học tại Hà Nội

– 1943: tham gia vào Hội Văn hóa cứu quốc

– 1945: tham gia cướp chính quyền ở Lý Nhân và được cử làm chủ toạ xã

– 1946: tham gia vào Hà Nội hoạt động Hội Văn hóa cứu quốc

– 1948: tham gia vào Đảng Cùng Sản Việt Nam

– 1950: làm việc cho Hội Văn nghệ Việt Nam, tại toà soạn tạp chí Văn nghệ

* Sự nghiệp văn học

– Quan niệm sáng tác

+ Quan niệm “nghệ thuật vị nhân sinh” “: “Nghệ thuật ko nên là ánh trăng lừa dối, ko cần là ánh trăng lừa dối, nghệ thuật chỉ với thể là tiếng khổ đau kia thoát ra từ những kiếp lầm than”

+ Tác phẩm “phải chứa đựng được một mẫu gì to lao, mạnh mẽ, vừa đớn đau, lại vừa phấn khởi; ca tụng tình yêu, chưng ái, công bằng” và “Văn học ko cần tới sự khéo tay, làm theo một mẫu khuôn mẫu. Văn học chỉ dung nạp những người biết đào sâu, biết tìm tòi, khơi những nguồn chưa người nào khơi và thông minh ra mẫu gì chưa với”.

– Tác phẩm chính

+ Những tác phẩm của ông thường gắn liền với hình ảnh người nông dân Việt Nam thời kỳ trước và sau cách mệnh tháng Tám.

+ Ông để lại một khối lượng to tác phẩm trị giá với nhiều thể loại truyện ngắn, tiểu thuyết, kịch, truyện ký như những tác phẩm: “Sống mòn”, “Lão Hạc”, “Chí Phèo”, “ Giăng sáng”, “Lão Hạc”, “Chí Phèo”, “Đôi mắt”, …

– Phong cách nghệ thuật

+ Luôn đề cao con người: Quan tâm tới đời sống ý thức của con người, ông hứng thú với việc khám phá “con người trong con người”.

+ Đào sâu khám phá nội tâm nhân vật

+ Thường viết về những điều nhỏ nhặt nhưng lại mang một ý nghĩa triết lý sâu sắc

+ Phong cách triết lý trữ tình sắc lạnh độc đáo, đặc trưng

* Vị trí và tầm tác động

– Là một nhà văn to, một cây bút xuất sắc của nền văn học hiện đại.

– Nhà văn hiện thực nhân đạo xuất sắc của thế kỉ XX. Tác giả Nam Cao đã đưa chủ nghĩa hiện thực một bước ngoặt lên tầm cao mới: chủ nghĩa hiện thực tâm lý.

– Ông nhận giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học Nghệ thuật vào năm 1996.

1.Hai Tác phẩm

Xuất xứ: 

Lão Hạc là một truyện ngắn của nhà văn Nam Cao được viết vào năm 1943. Truyện ngắn “Lão Hạc” là một trong số những tác phẩm xuất sắc nhất của nhà văn, để lại nhiều dấu ấn trong lòng độc giả và đã được chuyển thể thành nhiều loại hình nghệ thuật như kịch, phim,… Tác phẩm lột tả nỗi cùng cực của người nông dân lam lũ thời thực dân nửa phong kiến, qua đó tố cáo tội ác tàn bạo của chế độ xã hội cũ. Tác phẩm được thẩm định là một trong những truyện ngắn tiêu biểu nhất của dòng văn học hiện thực, nội dung truyện đã phần nào phản ánh đầy đủ được trạng thái xã hội Việt Nam trong giai đoạn trước Cách mệnh tháng Tám. 

Tóm tắt: 

Lão Hạc là một người nông dân nghèo, vợ ông đã mất sớm, đứa con trai duy nhất của ông  vì ko với tiền để lấy vợ nên bỏ đi làm ở đồn điền cao su. Lão cứ vậy sống một mình trong nghèo khổ, cô độc chỉ với một chú chó tên là cậu Vàng để bầu bạn qua tháng ngày. Sau một trận ốm nặng, lão  ko còn đủ sức để đi làm thuê như trước được nữa. Cuối cùng, lão đưa ra quyết định bán đi cậu Vàng – người thân cận duy nhất của Lão. Sau đó lão đem tiền và mảnh vườn gửi cho ông giáo để lo ma chay – một người trí thức nghèo thường hay sang nhà lão. Lão nói láo với Binh Tư xin bả chó và rồi tự kết liễu đời mình. Cuối cùng lão Hạc chết trong cơn đau quằn quại dữ dội, ko một người nào hiểu nguyên nhân câu chuyện về mẫu chết bất thần của Lão, ngoại trừ Binh Tư và ông giáo.

Trị giá nội dung:  

Truyện ngắn thể hiện một cách trung thực và cảm động số phận đau thương của người nông dân trong xã hội cũ từ đó làm nổi trội phẩm chất cao quý tiềm tàng của họ. Đồng thời, tác phẩm còn cho thấy tấm lòng yêu thương, trân trọng của nhà văn Nam Cao dành cho người nông dân và tài năng nghệ thuật xuất sắc của ông; đặc trưng trong việc miêu tả tâm lí nhân vật và cách kể chuyện mang dấu ấn đặc trưng.

Trị giá nghệ thuật

Nam Cao đã thể hiện tài năng nghệ thuật của mình trong việc khắc họa hình ảnh nhân vật, miêu tả tâm lí nhân vật, cách kể chuyện giản dị, tự nhiên trung thực – “rất đời” với giọng điệu linh hoạt và tình huống độc đáo.

Bố cục:

+ Đoạn 1: Từ đầu…”Tôi hiện nay với làm được gì đâu” → Lão Hạc kể về cuộc sống của Lão và dự kiến bán cậu Vàng

+ Đoạn 2: “Hôm sau Lão hạc sang nhà tôi…thế nào rồi cũng xong → Lão Hạc kể chuyện bán cậu Vàng và nhờ ông giáo hai việc…(sắp xếp trước cho mẫu chết của mình). Ông giáo yên ủi lão Hạc

+ Đoạn 3: “Luôn mấy hôm…một sào” → Cuộc sống của Lão Hạc sau đó qua lời kể của ông giáo, thái độ của Binh Tư và ông giáo. Chiếc chết của Lão Hạc.

II. Soạn bài Lão Hạc: Hướng dẫn đọc hiểu

Câu Một trang 48 sgk Ngữ văn 8 Tập 1

Đề bài: Hãy phân tích diễn biến tâm trạng của lão Hạc xung quanh việc bán cậu vàng. Qua đó nhận xét lão Hạc là người như thế nào?

Hướng dẫn giải 

* Tình cảm của lão Hạc dành cho cậu Vàng:

– Trân trọng lúc gọi con chó là cậu Vàng

– Làm bạn với cậu Vàng để khuây khỏa, coi như một người thân cận duy nhất

Article post on: nongdanmo.com

– Đối xử với cậu Vàng như đối xử với người thân: cho ăn trong bát, gắp thức ăn cho, chửi yêu, cưng nựng…

* Tình thế khốn cùng làm cho lão Hạc phải bán cậu Vàng:

Sau trận ốm cùng với cơn bão đi qua làm cho tình cảnh của lão Hạc “đói deo đói dắt”

* Sau lúc bán “cậu Vàng”

– Lão cố làm ra vui vẻ, cười như mếu

– Đôi mắt lão ầng ậng nước

– Mặt … co rúm, vết nhăn xô lại, ép …nước mắt

– Chiếc đầu ….ngoẹo, mồm móm mém…mếu

– Lão hu hu khóc

Những từ tượng hình, từ tượng thanh → Thể hiện tâm trạng khổ đau tột cùng

– “Thì ra tôi già…lừa một con chó” → Thể hiện thái độ chua chát, ngậm ngùi, tự ti lúc cảm thấy mình là kẻ với tội

⟹ Qua đó cho thấy lão Hạc là người hiền lành và sống rất tình nghĩa chính vì vậy lão cảm thấy vô cùng đau xót, dằn vặt lương tâm lúc bán cậu Vàng.

Câu Hai trang 48 sgk Ngữ văn 8 Tập 1

Đề bài: Bạn hiểu thế nào về nguyên nhân mẫu chết của lão Hạc. Qua những điều lão Hạc thu xếp và nhờ cậy ông giáo rồi sau đó mới tìm tới mẫu chết, đưa ra suy nghĩ gì về tình cảnh, tính cách của lão Hạc?

Hướng dẫn giải

* Những việc làm và kế hoạch lão Hạc sắp xếp trước lúc chết

– Sắp xếp nhờ ông giáo:

+ Giúp giữ hộ ba sào vườn cho con trai

+ Giúp gửi 30 đồng để lo hộ đám tang cho mình

+ Duy trì cuộc sống cầm cự: ăn khoai, củ chuối, sung luộc, rau má, củ ráy, bữa trai bữa ốc.

– Từ chối mọi sự trợ giúp từ mọi người

Source: nongdanmo.com

* Về mẫu chết của lão Hạc

– Nguyên nhân:

+ Tình cảnh đói khổ túng quẫn tới đường cùng (đó cũng là số phận cùng cực đáng thương chung của những người dân nghèo trước Cách mệnh tháng 8)

+ Tâm nguyện muốn bảo toàn căn nhà, mảnh vườn cho con; bản thân ko muốn gây quấy quả cho láng giềng láng giềng.

– Về mẫu chết bất thần dữ dội và bi thảm của lão Hạc

“…lão Hạc…vật vã, đầu tóc rũ rượi, quần áo xộc xệch, hai mắt long sòng sọc. Lão tru tréo, bọt mép sùi ra…giật mạnh…lão vật vã tới hai giờ đồng hồ rồi mới chết”.

⇒ Lão Hạc rất nghèo, lại già yếu ốm đau, ko còn đủ sức khỏe để làm thuê được nữa. Chỉ với duy nhất mảnh vườn và dành dụm được một món tiền nhỏ từ việc bòn vườn nhưng cuối cùng lão quyết định dành tất cả cho đứa con trai, lão chỉ ăn củ khoai, chuối,… cầm cự sống qua ngày. Trong hoàn cảnh khốn cùng đó, lão đưa ra quyết định tự tử, một quyết định thầm lặng nhưng quyết liệt. Trước lúc tự tử lão đã lên kế hoạch sắp xếp chăm chút nhờ cậy ông giáo đứng tên trông nom mảnh vườn để sau này sẽ trao lại cho con trai,… Vậy ra lão Hạc quyết định hy sinh để bảo vệ mảnh vườn cho người con trai mà lão tin rằng sớm sẽ trở về. Đó là sự hy sinh cảm động của người cha.

Cũng vì rất tự trọng, lão dù với chết đói cũng nhất quyết ko chịu nhận sự trợ giúp của bất cứ người nào. Lúc quyết định tự tử, cùng với lòng tự trọng cao và tư cách trong sạch, lão ko muốn phiền lụy láng giềng mà tiền làm ma chay sau lúc ông chết cũng đã gửi ông giáo từ trước.

Câu chuyện của lão Hạc lột tả rõ số phận, phẩm giá của tầng lớp nông dân nghèo trước Cách mệnh tháng 8: toàn những nghèo khổ, bế tắc, cùng đường nhưng vẫn giàu tình yêu thương và lòng tự trọng. Qua đó, tố cáo quyết liệt trung thực sự tàn ác, bất nhân của chế độ thực dân – phong kiến.

Câu 3 trang 48 sgk Ngữ văn 8 Tập 1 : Thái độ, tình cảm của nhân vật “tôi”- “ông giáo” đối với lão Hạc như thế nào?

Hướng dẫn giải

* Tình cảm đối với lão Hạc

– “Tôi muốn ôm choàng lấy lão mà khóc”

– Giữ hộ lão Hạc mảnh vườn và ba mươi đồng tiền

– Lúc nghe chuyện lão Hạc muốn bán chó thì dửng dưng, thờ ơ

– Lúc lão Hạc khóc vì bán chó thì thông cảm, san sớt “muốn ôm choàng lấy lão mà khóc”, muốn trợ giúp

– Lúc nghe Binh Tư kể lão Hạc xin bả chó: nghi ngờ, thoáng buồn

– Lúc chứng kiến mẫu chết của lão Hạc thì đau xót, kính trọng tư cách, tấm lòng của con người bình dị

⇒ Đồng cảm, xót thương cho hoàn cảnh của lão Hạc, luôn muốn tìm cách trợ giúp, yên ủi và phân trần lòng quý trọng với tư cách của lão Hạc.

⟹ “Ông giáo” như một người bạn tâm giao của lão Hạc, ông hiểu sâu sắc và đồng cảm, kính trọng lão Hạc

Câu 4 trang 48 sgk Ngữ văn 8 Tập 1

Đề bài: Lúc nghe Binh Tư cho biết lão Hạc xin bả chó để định bắt một con chó láng giềng thì “ông giáo” cảm thấy “thế cuộc quá thật đáng buồn”. Nhưng lúc chứng kiến mẫu chết đớn đau của lão Hạc ‘‘ông giáo” lại nghĩ: “Ko! Cuộc thế chưa hẳn đã đáng buồn, hay vẫn đáng buồn nhưng lại đáng buồn theo một nghĩa khác”. Trình bày ý hiểu ý nghĩ đó của nhân vật “tôi”-“ông giáo”

Via @: nongdanmo.com

Hướng dẫn giải

– Lúc nói chuyện với Binh Tư

+ “Cuộc thế quả thực cứ mỗi ngày một thêm đáng buồn”

+ Buồn vì: nghèo đói với thể đổi trắng thay đen, biến một người lương thiện như lão Hạc với thể trở thành kẻ trộm cắp như Binh Tư

+ Buồn vì: một con người như lão Hạc mà đành phải biến chất vì ko còn tìm đâu ra miếng ăn tối thiểu hàng ngày

– Lúc chứng kiến lão Hạc chết

+ “Cuộc thế chưa hẳn đã đáng buồn”

Vì ko với gì với thể hủy hoại được phẩm giá của con người lương thiện như lão Hạc và ta với quyền kỳ vọng tin tưởng vào con người.

+ “Hay vẫn đáng buồn theo một nghĩa khác”

Vì người tốt như lão Hạc mà đành hoàn toàn vô vọng, phải tìm tới mẫu chết đớn đau như một sự giải thoát tự nguyện và vạn bất đắc dĩ tương tự.

– Thêm đoạn lúc nói chuyện với vợ:

+ “Chao ôi! Đối với những người ở quanh ta, nếu ta ko cố tìm mà hiểu họ…ko bao giờ ta thương” → Đây là đoạn triết lý về thế cuộc xen lẫn xúc cảm trữ tình xót xa.

Nêu ra một phương pháp đúng đắn, sâu sắc lúc thẩm định một con người: phải biết đặt mình vào hoàn cảnh cụ thể của người khác thì mới với thể hiểu và thông cảm đúng đắn, đừng vội kết tội cho bất cứ người nào chỉ qua một sự việc nào đó.

Với thể thấy ông giáo là người hiểu đời, hiểu người, tràn đầy tình yêu thương con người và lòng nhân ái sâu sắc. Một người trọng tư cách và luôn đặt niềm tin vào những điều tốt đẹp của con người.

Câu 5 trang 48 sgk Ngữ văn 8 Tập 1

Đề bài: Theo em, mẫu hay của truyện thể hiện rõ nhất ở những điểm nào? Việc tạo dựng tình huống truyện bất thần với tác dụng như thế nào? Cách xây dựng nhân vật với gì đặc sắc? Việc truyện được kể bằng lời của nhân vật “tôi” (thứ bực nhất) với hiệu quả nghệ thuật gì?

Hướng dẫn giải

– Chiếc hay, quyến rũ ở truyện nằm ở việc miêu tả tâm lí nhân vật và cách kể chuyện:

+ Diễn biến tâm lý của lão Hạc xung quanh chuyện bán chó

+ Sự thay đổi thái độ, tình cảm của ông giáo từ dửng dưng tới thông cảm, san sớt, kính trọng

+ Nghệ thuật phân tích tâm lí già dặn, kể chuyện trung thực, màu sắc trữ tình đan xen triết lý sâu sắc.

– Việc tạo dựng tình huống truyện bất thần với tác dụng làm sáng tỏ tư cách của lão Hạc giúp đọc giả trải qua từng cung bậc diễn biến tâm lý của nhân vật và đồng cảm trọn vẹn với thế cuộc, câu chuyện của họ.

– Cách xây dựng nhân vật đặc sắc lúc cả hai nhân vật đều với vẻ đẹp của tư cách, phẩm giá dù họ với những nỗi khổ riêng:

+ Lão Hạc giàu tình thương, lòng tự trọng, trung thực

+ Ông giáo tử tế, hiểu đời, hiểu người, biết san sớt, đồng cảm.

– Việc truyện được kể bằng lời của nhân vật “tôi” (thứ bực nhất) đưa tới hiệu quả nghệ thuật độc đáo: Nhân vật “tôi” kể chuyện, dẫn dắt câu chuyện nhưng lại nhập vai vào những nhân vật khác nhau nên tác phẩm trở nên phổ thông với nhiều giọng điệu, ko còn đơn điệu.

Câu 6 trang 48 sgk Ngữ văn 8 Tập 1

Đề bài: Trình bày ý hiểu về ý nghĩ của nhân vật “tôi” (với thể coi là tác giả) qua đoạn văn.

Hướng dẫn giải

“Chao ôi ! Đối với những người ở quanh ta, nếu ta ko cố tìm mà hiểu họ, thì ta chỉ thấy họ gàn dở, ngu ngốc, keo kiết, xấu xa, bỉ ổi… toàn những cớ để cho ta tàn nhẫn ; ko bao giờ ta thấy họ là những người đáng thương ; ko bao giờ ta thương […]. Chiếc bản tính tốt của người ta bị những nỗi lo lắng, đau buồn, ích kỉ che lấp mất”.

Đây là phát hiện sâu sắc, một đoạn triết lý về thế cuộc xen lẫn xúc cảm trữ tình xót xa:

+ Phải thực sự thông hiểu, trân trọng con người mới với thể khám phá ra những nét tốt đẹp tiềm tàng của con người.

+ Con người chỉ bị những khổ đau che lấp đi bản tính tốt đẹp, cần phải “tìm hiểu và đồng cảm” với họ.

+ Phải lúc đặt mình vào hoàn cảnh và vị trí của người khác để hiểu, để thông cảm và chấp nhận họ.

Câu 7 trang 48 sgk Ngữ văn 8 Tập 1

Đề bài: Qua đoạn trích Tức nước vỡ bờ và truyện ngắn Lão Hạc, em hiểu gì về cuộc sống và phẩm chất của người nông dân trong xã hội cũ?

Hướng dẫn giải

Đoạn trích “Tức nước vỡ bờ” và truyện ngắn “Lão Hạc” là hai tác phẩm phản ánh trung thực nhất về thế cuộc và tính cách của người nông dân trong xã hội cũ.

Trước cách mệnh tháng Tám, số phận của tầng lớp nông dân gặp nhiều khổ đau xấu số, họ là người sống khổ cực và bị áp bức bóc lột nặng nề, phải chịu sưu cao thuế nặng làm cho cuộc sống của họ lâm vào cảnh bần cùng, bế tắc. Tuy vậy, họ vẫn với những phẩm chất đáng quý là sự trong sạch, lương thiện, giàu tình yêu thương. Họ sẵn sàng quyết liệt phản kháng với số phận, với tầng lớp thống trị hoặc thậm chí dám chọn mẫu chết để giữ gìn phẩm chất trong sạch của mình. Điều đó cho chúng ta thấy: người nông dân trong xã hội cũ mang trong mình một sức mạnh tiềm tàng, họ ko giàu với về mặt vật chất nhưng họ giàu với về tình cảm, sáng ngời những phẩm chất cao quý.

Kỳ vọng rằng tài liệu soạn bài “Lão Hạc” này sẽ giúp ích cho bạn trong việc ôn tập và rèn luyện thêm tri thức ở nhà. 

Chúc những bạn với bước soạn bài thật tốt để chuẩn bị và soạn bài Lão Hạc hiệu quả nhất, tiếp thu nhanh nhất tri thức thầy cô giảng trên lớp! 

Article post on: nongdanmo.com

Recommended For You

About the Author: Bảo