Cơ cấu chi ngân sách nhà nước? Các biện pháp cân đối và quản lý ngân sách nhà nước?

Cơ cấu chi ngân sách nhà nước? Các biện pháp cân đối và quản lý ngân sách nhà nước?

1. Khái niệm cân đối ngân sách nhà nước:

– Xét về bản tính, cân đối ngân sách nhà nước là cân đối giữa những nguồn thu mà nhà nước huy động được tập trung vào ngân sách nhà nước trong một năm và sự phân phối, sử dụng nguồn thu đó thỏa mãn nhu cầu chi tiêu của Nhà nước trong năm đó.

Xét về góc độ tổng thể, cân đối ngân sách nhà nước phản ánh mối tương quan giữa thu và chi trong một tài khóa. Nó ko chỉ là sự tương quan giữa tổng thu và tổng chi mà còn thể hiện sự phân bổ hợp lý giữa cơ cấu những khoản thu và cơ cấu những khoản chi của ngân sách nhà nước.

Xét về phương diện phân cấp quản lý nhà nước, cân đối ngân sách nhà nước là cân đối về phân bổ và chuyển giao nguồn thu giữa những cấp ngân sách, giữa trung ương và địa phương và giữa những địa phương với nhau để thực hiện chức năng và nhiệm vụ được giao.

Tương tự, ta sở hữu thể hểu, cân đối ngân sách nhà nước là một phòng ban quan yếu của chính sách tài khóa, phản ánh sự điều chỉnh mối quan hệ tương tác giữa thu và chi ngân sách nhà nước nhằm thực hiện những mục tiêu kinh tế xã hội mà nhà nước đã đề ra trong từng ngành và địa bàn cụ thể.

2. Đặc điểm cân đối ngân sách nhà nước:

Thứ nhất, cân đối ngân sách nhà nước phản ánh mối quan hệ tương tác giữa thu và chi ngân sách nhà nước trong năm nhằm đạt được những mục tiêu đã đề ra. Nó vừa là dụng cụ thực hiện những chính sách xã hội của nhà nước, vừa bị tác động bởi những tiêu chí kinh tế-xã hội.

Thứ hai, cân đối ngân sách nhà nước là cân đối giữa tổng thu và tổng chi, giữa những khoản thu và khoản chi, cân đối về phân bổ và chuyển giao nguồn lực giữa những cấp trong hệ thống ngân sách nhà nước, đồng thời kiểm soát được tình trạng ngân sách nhà nước, đặc trưng là tình trạng bội chi ngân sách nhà nước. Thăng bằng thu chi ngân sách nhà nước chỉ là tương đối chứ ko thể đạt được mức tuyệt đối được vì hoạt động kinh tế luôn ở trạng thái biến động Nhà nước phải điều chỉnh hoạt động thu, chi cho thích hợp. Ngoài ra, cần phân bổ nguồn thu hợp lý để đảm bảo sự ổn định về kinh tế – xã hội giữa những địa phương. Mặt khác, nếu ngân sách ko thăng bằng mà rơi vào tình trạng bội chi thì cần đưa ra những khắc phục kịp thời để ổn định ngân sách nhà nước.

– Thứ ba, cân đối ngân sách nhà nước mang tính định lượng và tiên liệu. Trong quá trình cân đối ngân sách nhà nước, người quản lý phải xác định những con số thu, chi ngân sách nhà nước so với tình hình thu nhập trong nước, chi tiết hóa từng khoản thu, chi nhằm đưa ra cơ chế sử dụng và quản lý nguồn thu thích hợp với hoạt động chi, từ đó để làm cơ sở vật chất phân bổ và chuyển giao nguồn lực giữa những cấp ngân sách. Cân đối ngân sách nha nước phải dự toán được những khoản thu, chi ngân sách một cách tổng thể để đảm bảo thực hiện những mục tiêu kinh tế xã hội.

Trạng sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài: 1900.6568

3. Vai trò của cân đối ngân sách nhà nước trong nền kinh tế thị trường:

Cân đối ngân sách nhà nước là một dụng cụ quan yếu để Nhà nước để can thiệp vào hoạt động kinh tế xã hội của quốc gia, với vai trò quyết định đó thì cân đối ngân sách nhà nước trong nền kinh tế thị trường sở hữu những vai trò sau:

Một là, cân đối ngân sách nhà nước góp phần ổn định kinh tế vĩ mô. Nhà nước thực hiện cân đối ngân sách nhà nước thông qua chính sách thuế, chính sách chi tiêu hằng năm và quyết định mức bội chi cụ thể nên sở hữu nhiều tác động tới hoạt động kinh tế cũng như cán cân thương nghiệp quốc tế. Từ đó, góp phần ổn định việc thực hiện những mục tiêu của chính sách kinh tế vĩ mô như: tăng trưởng mức thu nhập bình quân trong nền kinh tế, giảm tỷ lệ thất nghiệp, lạm phát được duy trì ở mức ổn định và sở hữu thể dự toán được.

Hai là, cân đối ngân sách nhà nước góp phần phân bổ, sử dụng nguồn lực tài chính sở hữu hiệu quả, để đảm bảo được vai trò này ngay từ lúc lập dự toán nhà nước đã lựa chọn trình bày ưu tiên hợp lý trong phân bổ ngân sách nhà nước và sự gắn kết chặt chẽ giữa chiến lược phát triển kinh tế xã hội với công việc lập kế hoạch ngân sách. Trong phân cấp quản lý ngân sách, nếu cân đối ngân sách nhà nước phân định nguồn thu một cách hợp lý giữa trung ương với địa phương và giữa những địa phương với nhau thì sẽ đảm bảo thực hiện những mục tiêu kinh tế xã hội đã đề ra.

Ba là, cân đối ngân sách nhà nước góp phần đảm bảo công bằng xã hội, tránh sự bất đồng đẳng giữa những địa phương. Nước ta với mỗi một vùng lại sở hữu một điều kiện kinh tế xã hội khác nhau, sở hữu những vùng sở hữu điều kiện kinh tế xã hội rất khó khăn làm tác động tới thu nhập và chất lượng cuộc sống của người dân, sở hữu những vùng điều kiện kinh tế xã hội rất thuận lợi, phát triển làm cho thu nhập và cuộc sống của người dân được cải thiện. Vì vậy, cấn đối ngân sách nhà nước sẽ đảm bảo được sự công bằng, tránh sự bất đồng đẳng giữa những người dân và những vùng miền. Nhà nước sở hữu thể huy động nguồn lực từ những người sở hữu thu nhập cao, những vùng kinh tế phát triển. Ngoài ra, cân đối ngân sách nhà nước góp phần phát huy lợi thế của từng địa phương, tạo nên thế mạnh kinh tế cho địa phương đó dựa trên tiềm năng sở hữu sẵn của địa phương.

4. Giải pháp cân đối và quản lý ngân sách nhà nước:

4.Một Nguyên tắc cân đối ngân sách nhà nước

1. Những khoản thu từ thuế, phí, lệ phí và những khoản thu khác theo quy định của pháp luật được tổng hợp đầy đủ vào cân đối ngân sách nhà nước, theo nguyên tắc ko gắn với nhiệm vụ chi cụ thể. Trường hợp sở hữu khoản thu cần gắn với nhiệm vụ chi cụ thể theo quy định của pháp luật thì được sắp xếp tương ứng từ những khoản thu này trong dự toán chi ngân sách để thực hiện. Việc ban hành chính sách thu ngân sách phải bảo đảm nguyên tắc cân đối ngân sách trong trung hạn, dài hạn và thực hiện những cam kết về hội nhập quốc tế.

2. Ngân sách nhà nước được cân đối theo nguyên tắc tổng số thu từ thuế, phí, lệ phí phải to hơn tổng số chi thường xuyên và góp phần tích lũy ngày càng cao để chi đầu tư phát triển; trường hợp còn bội chi thì số bội chi phải nhỏ hơn số chi đầu tư phát triển, tiến tới thăng bằng thu, chi ngân sách; trường hợp đặc trưng Chính phủ trình Quốc hội xem xét, quyết định. Trường hợp bội thu ngân sách thì được sử dụng để trả nợ gốc và lãi những khoản vay của ngân sách nhà nước.

3. Vay bù đắp bội chi ngân sách nhà nước chỉ được sử dụng cho đầu tư phát triển, ko sử dụng cho chi thường xuyên.

4. Bội chi ngân sách trung ương được bù đắp từ những nguồn sau:

a) Vay trong nước từ phát hành trái phiếu chính phủ, công trái xây dựng Tổ quốc và những khoản vay trong nước khác theo quy định của pháp luật;

b) Vay ngoài nước từ những khoản vay của Chính phủ những nước, những tổ chức quốc tế và phát hành trái phiếu chính phủ ra thị trường quốc tế, ko bao gồm những khoản vay về cho vay lại.

5. Bội chi ngân sách địa phương:

a) Chi ngân sách địa phương cấp tỉnh được bội chi; bội chi ngân sách địa phương chỉ được sử dụng để đầu tư những dự án thuộc kế hoạch đầu tư công trung hạn đã được Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định;

b) Bội chi ngân sách địa phương được bù đắp bằng những nguồn vay trong nước từ phát hành trái phiếu chính quyền địa phương, vay lại từ nguồn Chính phủ vay về cho vay lại và những khoản vay trong nước khác theo quy định của pháp luật;

c) Bội chi ngân sách địa phương được tổng hợp vào bội chi ngân sách nhà nước và do Quốc hội quyết định. Chính phủ quy định cụ thể điều kiện được phép bội chi ngân sách địa phương để bảo đảm thích hợp với khả năng trả nợ của địa phương và tổng mức bội chi chung của ngân sách nhà nước.

6. Mức dư nợ vay của ngân sách địa phương:

a) Đối với thành xã Hà Nội và thành xã Hồ Chí Minh ko vượt quá 60% số thu ngân sách địa phương được lợi theo phân cấp;

b) Đối với những địa phương sở hữu số thu ngân sách địa phương được lợi theo phân cấp to hơn chi thường xuyên của ngân sách địa phương ko vượt quá 30% số thu ngân sách được lợi theo phân cấp;

c) Đối với những địa phương sở hữu số thu ngân sách địa phương được lợi theo phân cấp nhỏ hơn hoặc bằng chi thường xuyên của ngân sách địa phương ko vượt quá 20% số thu ngân sách được lợi theo phân cấp.

4.Hai Nguyên tắc quản lý ngân sách nhà nước

1. Ngân sách nhà nước được quản lý thống nhất, tập trung dân chủ, hiệu quả, tiết kiệm, công khai, sáng tỏ, công bằng; sở hữu phân công, phân cấp quản lý; gắn quyền hạn với trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước những cấp.

2. Toàn bộ những khoản thu, chi ngân sách phải được dự toán, tổng hợp đầy đủ vào ngân sách nhà nước.

3. Những khoản thu ngân sách thực hiện theo quy định của những luật thuế và chế độ thu theo quy định của pháp luật.

4. Những khoản chi ngân sách chỉ được thực hiện lúc sở hữu dự toán được cấp sở hữu thẩm quyền giao và phải bảo đảm đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi do cơ quan nhà nước sở hữu thẩm quyền quy định. Ngân sách những cấp, đơn vị dự toán ngân sách, đơn vị sử dụng ngân sách ko được thực hiện nhiệm vụ chi lúc chưa sở hữu nguồn tài chính, dự toán chi ngân sách làm phát sinh nợ khối lượng xây dựng cơ bản, nợ kinh phí thực hiện nhiệm vụ chi thường xuyên.

5. Bảo đảm ưu tiên sắp xếp ngân sách để thực hiện những chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước trong từng thời kỳ về phát triển kinh tế; xóa đói, giảm nghèo; chính sách dân tộc; thực hiện mục tiêu đồng đẳng giới; phát triển nông nghiệp, nông thôn, giáo dục, tập huấn, y tế, khoa học và khoa học và những chính sách quan yếu khác.

6. Xếp đặt ngân sách để thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội; bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại, kinh phí hoạt động của bộ máy nhà nước.

7. Ngân sách nhà nước bảo đảm cân đối kinh phí hoạt động của tổ chức chính trị và những tổ chức chính trị – xã hội.

8.Kinh phí hoạt động của những tổ chức chính trị xã hội – nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội – nghề nghiệp được thực hiện theo nguyên tắc tự bảo đảm; ngân sách nhà nước chỉ tương trợ cho những nhiệm vụ Nhà nước giao theo quy định của Chính phủ.

9. Bảo đảm chi trả những khoản nợ lãi tới hạn thuộc nhiệm vụ chi của ngân sách nhà nước.

10. Việc quyết định đầu tư và chi đầu tư chương trình, dự án sở hữu sử dụng vốn ngân sách nhà nước phải thích hợp với Luật đầu tư công và quy định của pháp luật sở hữu liên quan.

11. Ngân sách nhà nước ko tương trợ kinh phí hoạt động cho những quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách. Trường hợp được ngân sách nhà nước tương trợ vốn điều lệ theo quy định của pháp luật thì phải thích hợp với khả năng của ngân sách nhà nước và chỉ thực hiện lúc đáp ứng đủ những điều kiện sau: được thành lập và hoạt động theo đúng quy định của pháp luật; sở hữu khả năng tài chính độc lập; sở hữu nguồn thu, nhiệm vụ chi ko trùng với nguồn thu, nhiệm vụ chi của ngân sách nhà nước.

4.3 Ngoài ra Nhà nước cũng phải phân cấp quản lý nguồn thu, nhiệm vụ chi và quản hệ giữa những cấp ngân sách theo nguyên tắc sau:

1. Ngân sách trung ương, ngân sách mỗi cấp chính quyền địa phương được phân cấp nguồn thu và nhiệm vụ chi cụ thể.

2. Ngân sách trung ương giữ vai trò chủ đạo, bảo đảm thực hiện những nhiệm vụ chi quốc gia, tương trợ địa phương chưa cân đối được ngân sách và tương trợ những địa phương theo quy định tại khoản 3 Điều 40 của Luật này.

3. Ngân sách địa phương được phân cấp nguồn thu bảo đảm chủ động thực hiện những nhiệm vụ chi được giao. Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định việc phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa những cấp ngân sách ở địa phương thích hợp với phân cấp quản lý kinh tế – xã hội, quốc phòng, an ninh và trình độ quản lý của mỗi cấp trên khu vực.

4. Nhiệm vụ chi thuộc ngân sách cấp nào do ngân sách cấp đó bảo đảm; việc ban hành và thực hiện chính sách, chế độ mới làm tăng chi ngân sách phải sở hữu giải pháp bảo đảm nguồn tài chính, thích hợp với khả năng cân đối của ngân sách từng cấp; việc quyết định đầu tư những chương trình, dự án sử dụng vốn ngân sách phải bảo đảm trong phạm vi ngân sách theo phân cấp.

5. Trường hợp cơ quan quản lý nhà nước thuộc ngân sách cấp trên ủy quyền cho cơ quan quản lý nhà nước thuộc ngân sách cấp dưới thực hiện nhiệm vụ chi của mình thì phải phân bổ và giao dự toán cho cơ quan cấp dưới được ủy quyền để thực hiện nhiệm vụ chi đó. Cơ quan nhận kinh phí ủy quyền phải quyết toán với cơ quan ủy quyền khoản kinh phí này.

6. Thực hiện phân chia theo tỷ lệ phần trăm (%) đối với những khoản thu phân chia giữa những cấp ngân sách và số bổ sung từ ngân sách cấp trên cho ngân sách cấp dưới trên cơ sở vật chất bảo đảm công bằng, phát triển cân đối giữa những vùng, những địa phương.

7. Trong thời kỳ ổn định ngân sách:

a) Ko thay đổi tỷ lệ phần trăm (%) phân chia những khoản thu giữa những cấp ngân sách;

b) Hằng năm, căn cứ khả năng cân đối của ngân sách cấp trên, cơ quan sở hữu thẩm quyền quyết định tăng thêm số bổ sung cân đối ngân sách từ ngân sách cấp trên cho ngân sách cấp dưới so với năm đầu thời kỳ ổn định;

c) Số bổ sung sở hữu mục tiêu từ ngân sách cấp trên cho ngân sách cấp dưới được xác định theo nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ ngân sách và những chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi ngân sách; khả năng của ngân sách cấp trên và khả năng cân đối ngân sách của từng địa phương cấp dưới;

d) Những địa phương được sử dụng nguồn tăng thu hằng năm mà ngân sách địa phương được lợi theo phân cấp để tăng chi thực hiện những nhiệm vụ phát triển kinh tế – xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh. Đối với số tăng thu so với dự toán thực hiện theo quy định tại khoản Hai Điều 59 của Luật này.

Trường hợp đặc trưng sở hữu phát sinh nguồn thu từ dự án mới đi vào hoạt động trong thời kỳ ổn định ngân sách làm ngân sách địa phương tăng thu to thì số tăng thu phải nộp về ngân sách cấp trên. Chính phủ trình Quốc hội, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trình Hội đồng nhân dân cùng cấp quyết định thu về ngân sách cấp trên số tăng thu này và thực hiện bổ sung sở hữu mục tiêu một phần cho ngân sách cấp dưới theo quy định tại điểm d khoản 3 Điều 40 của Luật này để tương trợ đầu tư cơ sở vật chất hạ tầng ở địa phương theo dự án được cấp sở hữu thẩm quyền phê duyệt;

đ) Trường hợp ngân sách địa phương hụt thu so với dự toán do nguyên nhân khách quan thực hiện theo quy định tại khoản 3 Điều 59 của Luật này.

8. Sau mỗi thời kỳ ổn định ngân sách, những địa phương phải tăng khả năng tự cân đối, phát triển ngân sách địa phương, thực hiện giảm dần tỷ lệ bổ sung cân đối từ ngân sách cấp trên so với tổng chi ngân sách địa phương hoặc tăng tỷ lệ phần trăm (%) nộp về ngân sách cấp trên đối với những khoản thu phân chia giữa những cấp ngân sách để tăng nguồn lực cho ngân sách cấp trên thực hiện những nhiệm vụ chi quốc gia và phát triển đồng đều giữa những địa phương.

9. Ko được sử dụng ngân sách của cấp này để chi cho nhiệm vụ của cấp khác và ko được sử dụng ngân sách của địa phương này để chi cho nhiệm vụ của địa phương khác, trừ những trường hợp sau:

a) Ngân sách cấp dưới tương trợ cho những đơn vị thuộc cấp trên quản lý đóng trên khu vực trong trường hợp cần khẩn trương huy động lực lượng cấp trên lúc xảy ra thiên tai, thảm họa, dịch bệnh và những trường hợp cấp thiết khác để bảo đảm ổn định tình hình kinh tế – xã hội, an ninh và trật tự, an toàn xã hội của địa phương;

b) Những đơn vị cấp trên quản lý đóng trên khu vực lúc thực hiện chức năng của mình, kết hợp thực hiện một số nhiệm vụ theo yêu cầu của cấp dưới;

c) Sử dụng dự phòng ngân sách địa phương để tương trợ những địa phương khác khắc phục hậu quả thiên tai, thảm họa nghiêm trọng.

10. Trường hợp thực hiện điều ước quốc tế dẫn tới giảm nguồn thu của ngân sách trung ương, Chính phủ trình Quốc hội điều chỉnh việc phân chia nguồn thu giữa ngân sách trung ương và ngân sách địa phương để bảo đảm vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương.


--- Cập nhật: 25-01-2023 --- nongdanmo.com tìm được thêm bài viết CÁN CÂN NGÂN SÁCH LÀ GÌ từ website hufa.edu.vn cho từ khoá cán cân ngân sách là gì.

Lúc nền kinh tế đang ở tình trạng suy thoái, nhà nước sở hữu thể giảm thuế, tăng chi tiêu (đầu tư công) để chống lại. Chính sách tài chính như thế gọi là chính sách tài khóa mở rộng.

Trái lại, lúc nền kinh tế ở tình trạng lạm phát và sở hữu hiện tượng nóng, thì nhà nước sở hữu thể tăng thuế và giảm chi tiêu của mình để ngăn cho nền kinh tế khỏi rơi vào tình trạng quá nóng dẫn tới vỡ vạc. Chính sách tài khóa như thế này gọi là chính sách tài khóa thắt chặt.

I. Phương pháp tiếp cận thu nhập – chi tiêu

Ý tưởng chính

Trong bất cứ một năm cụ thể nào, thì mức GDP thực tế sẽ được xác định phần to bởi mức chi tiêu của cả nền kinh tế

Giả thiết quan yếu

Article post on: nongdanmo.com

P,w (mức giá và tiền lương) ko thay đổiKhông xét tác động của thị trường tiền tệ tới thị trường hàng hóaĐồng nhất SL với thu nhập và kí hiệu là Y

1. Những thành phần trong tổng chi tiêu dự kiến

Chi tiêu của hộ gia đình (C)Đầu tư theo kế hoạch (I)Chi tiêu của chính phủ (G)Xuất khẩu ròng rã (NX)

APE = C + I + G + NX

Tổng chi tiêu dự kiến (Aggregate Planned Expenditure: APE/AE) phản ánh mức chi tiêu dự kiến tương ứng mỗi mức thu nhập trong điều kiện mức giá cho trước (hay ko đổi).

Hai Sự khác nhau giữa đầu tư theo kế hoạch và đầu tư thực hiện

– Thành phần của đầu tư theo kế hoạch bao gồm:

Đầu tư của những hãng (tư bản hiện vật, hàng tồn kho)Đầu tư của hộ gia đình (nhà cửa mới)

– Trong I thì đầu tư hàng tồn kho là yếu tố làm cho đầu tư theo kế hoạch và đầu tư thực hiện chênh nhau. Chênh lệch giữa đầu tư hàng tồn kho thực hiện với đầu tư hàng tồn kho theo kế hoạch gọi là đầu tư hàng tồn kho ngoài kế hoạch (UI – unexpected inventory)

UI > 0 lúc tổng chi tiêu nhỏ hơn tổng thu nhậpUI

3 Thăng bằng vĩ mô trong ngắn hạn dựa trên mô phỏng tổng chi tiêu

a. Đồng nhất thức thu nhập sản lượng

GDP ≡ Thu nhập quốc dân ≡ Y

Tổng trị giá sản lượng của nền kinh tế sẽ bằng tổng thu nhập của nền kinh tế , bằng tổng chi tiêu của nền kinh tế.

b. Điều chỉnh tại điểm thăng bằng vĩ mô

+ Đường 45o : tập hợp những điểm trình diễn tổng thu nhập bằng tổng chi tiêu

+ Đường APE: là đường trình diễn tổng chi tiêu theo kế hoạch tại những mức thu nhập xác định

Đặc điểm của đường APE

Là một đường dốc lênĐộ dốc nhỏ hơn 1

Sở hữu hệ số chặn (chi tiêu tự định – autonomous expenditure)

4 Những yếu tố tác động tới tổng chi tiêu

Tiêu sử dụng (C)

Thu nhập khả dụng hiện tạiCủa cải của hộ gia đìnhThu nhập dự trù trong tương laiMức giá cả chungLãi suất Tập quán sinh hoạt

Đầu tư theo kế hoạch (I)

Triển vọng lợi nhuậnLãi suất thực tế (tầm giá đầu tư)ThuếMức giá cả chungDòng tiền

Chi tiêu chính phủ (G)

Chu kỳ kinh doanhTình hình an ninh xã hộiMục đích chính trị ….

Xem thêm: Gunny Mobi Gift Code Tân Thủ Gunny Mobi, Code Gunny Mobi Vip 2021

Xuất khẩu ròng rã (NX)

Mức giá tại Việt Nam so với mức giá tại những quốc gia khácTốc độ tăng trưởng kinh tế của Việt Nam so với những quốc gia khácTỷ giá hối đoái giữa đồng Việt Nam so với những đồng tiền khác

Nhận xét:

Di chuyển dọc đường APE: lúc tổng thu nhập thay đổi, những yếu tố khác ko đổiDịch chuyển dọc đường APE: lúc những yếu tố khác thay đổi, tổng thu nhập ko đổi

5. Sự dịch chuyển của đường tổng chi tiêu và số nhân chi tiêu

Sự dịch chuyển của đường tổng chi tiêu

Số nhân chi tiêu (expenditure multiplier) – (m) cho biết sự thay đổi của sản lượng thăng bằng gây ra bởi thay đổi một đơn vị trong tổng chi tiêu (tác động khuếch đại của chi tiêu tới sản lượng – hiệu ứng số nhân chi tiêu/multiplier effect)

Công thức tổng quát tính sản lượng thăng bằng

+ APE = Y

+ APE = a + αY (0

Source: nongdanmo.com

Suy ra Y = a + αY hay Y = 1/(1- α)*a trong đó 1/(1- α) là số nhân chi tiêu α chính là 90% trong ví dụ ở trên

Đường APE càng dốc thì số nhân càng to hay tăng chi tiêu thêm Một đồng thì thu nhập tăng lên nhiều hơn trong trường hợp đường APE dốc

Suy thoái trong mô phỏng tổng chi tiêu (mô phỏng giao điểm của Keynes)

II. Mô phỏng xác định sản lượng thăng bằng dựa trên lý thuyết về tổng chi tiêu

1. Trình diễn những thành phần trong tổng chi tiêu

a. Tiêu sử dụng

(hàm tiêu sử dụng của Keynes)

Xu hướng tiêu sử dụng cận biên (MPC – marginal propensity to consume)

Xu hướng tiết kiệm cận biên (MPS – marginal propensity to save)

MPC, MPS chịu tác động của tâm lý, xã hội, và tập quán sinh hoạt khác

Y = C + S + T hay ∆Y = ∆C + ∆S + ∆T

Để thuần tuý ta coi thuế là một khoản ko đổi nên ∆T = 0

Tiêu sử dụng tự định C– (autonomous consumption) trình diễn lượng tiêu sử dụng lúc thu nhập của hộ gia đình bằng bằng 0 (tiêu sử dụng tối thiểu), hay đây là lượng tiêu sử dụng của hộ gia đình ko phụ thuộc vào thu nhập (sở hữu thể hiểu C– phản ánh tác động của những biến khác như lãi suất, của nả…lên tiêu sử dụng C)

Thu nhập khả dụng Yd là thu nhập của hộ gia đình sau lúc đã trừ thuế (cùng thêm trợ cấp nếu sở hữu)

Chú ý: phân biệt MPC với APC (xu hướng tiêu sử dụng trung bình – average propensity to consume) và MPS với APS (xu hướng tiết kiệm trung bình – average propensity to save)

Theo hàm tiêu sử dụng của Keynes APC = C/Yd= C– /Yd + MPC sẽ giảm trong dài hạn, trái lại APS sẽ tăng → ko đủ cầu (chi tiêu) để hấp thụ hàng hóa được sản xuất ngày càng nhiều → secular stagnation

Tuy nhiên kết quả nghiên cứu của Simon Kuznets những năm 1940 cho thấy APC của hộ gia đình Mỹ ổn định trong dài hạn → Xuất hiện những hàm tiêu sử dụng khác với những giả thiết thực tế hơn

(Hàm tiêu sử dụng của Keynes dựa trên một giả thiết thuần tuý chi tiêu phụ thuộc vào thu nhập khả dụng hiện tại→quá thuần tuý lúc muốn nghiên cứu sâu hành vi của hộ gia đình)

+ Hàm tiêu sử dụng trong nền kinh tế giản đơn (Yd = Y)

+ Hàm tiêu sử dụng trong nền kinh tế sở hữu chính phủ (Yd = Y – T)

Thuế phụ thuộc vào thu nhập T = t*Y

Thuế ko phụ thuộc vào thu nhập

(chú ý T ở đây là thuế ròng rã bằng tổng thuế trừ đi trợ cấp hay nếu sở hữu Tr thì Yd = Y – T + Tr)

b. Đầu tư

Coi mức đầu tư được định trước (ko phụ thuộc vào thu nhập hiện tại) →phản ánh ý kiến cho rằng đầu tư trước hết được quyết định bởi dự trù của doanh nghiệp về triển vọng kinh tế trong tương lai

Vì thế hàm đầu tư sở hữu thể viết I = I–

(cũng giống như tiêu sử dụng, đầu tư theo ý kiến của một số nhà kinh tế khác Keynes cho rằng phụ thuộc vào Y theo mô phỏng gia tốc đầu tư I=I– + k Ytrong đó k – MPI gọi là hệ số gia tốc đầu tư)

c. Chi tiêu của chính phủ

Vì chi tiêu của chính phủ là một biến chính sách nên nó phụ thuộc nhiều vào ý kiến của chính phủ về những vấn đề an sinh xã hội, an ninh quốc phòng, công bằng trong thu nhập và những vấn đề xã hội khác, G là biến tự định, chúng ta sở hữu thể viết: G = G–

d. Xuất khẩu ròng rã

– Người nước ngoài sắm gì và sắm bao nhiêu hàng của Việt Nam phụ thuộc trước hết vào thu nhập của họ chứ ko phụ thuộc trực tiếp vào thu nhập của Việt Nam, vì thế trong mô phỏng xuất khẩu cũng là thành tố tự định: X = X–

-Nhập khẩu tăng cùng với thu nhập. Xu hướng nhập khẩu cận biên (Marginal Prospensity to Import – MPM (ký hiệu M thay I để khỏi lẫn với đầu tư) cho chúng ta biết lượng nhập khẩu tăng thêm lúc thu nhập tăng thêm một đơn vị.

Via @: nongdanmo.com

Hàm nhập khẩu: M = MPM*Y

Hàm xuất khẩu ròng rã: NX = X – M = X– – MPM*Y

2. Sản lượng thăng bằng trong nền kinh tế giản đơn

3. Sản lượng thăng bằng trong nền kinh tế đóng sở hữu sự tham gia của chính phủ

4. Sản lượng thăng bằng trong nền kinh tế mở

III. Mô phỏng tổng chi tiêu và đường tổng cầu

1. Xây dựng đường tổng cầu từ mô phỏng tổng chi tiêu

Mức giá chung thay đổi thì APE sẽ thay đổi

P tăng thì C giảm (hiệu ứng của nả)P tăng thì I giảm (hiệu ứng lãi suất)P tăng thì NX giảm (hiệu ứng thương nghiệp quốc tế)

Tương tự, lúc mức giá chung thay đổi thì đường APE sẽ dịch chuyển

Đường AD dịch chuyển thế nào lúc đường APE dịch chuyển (giả sử chính phủ tăng chi tiêu ∆G)

Tương tự nếu sở hữu một yếu tố nào đó (trừ P) làm đường APE dịch chuyển lên phía trên/phía dưới thì đường AD dịch chuyển sang phải/sang trái

2. Hạn chế của mô phỏng tổng chi tiêu lúc xác định đường tổng cầu

– Phương pháp tiếp cận – thu nhập từ đó xây dựng tổng cầu, và dựa vào tổng cầu để xác định sản lượng thăng bằng của nền kinh tế được ứng dụng lúc nền kinh tế còn nhiều nguồn lực chưa sử dụng, hay đường tổng cung là một đường nằm ngang.

– Tuy nhiên trên thực tế rất ít lúc nền kinh tế rơi vào trạng thái tương tự (suy thoái sâu), và thường đường tổng cung của nền kinh tế là một đường dốc lên, chính vì thế lúc tổng cầu dịch chuyển sang bên phải thì mức giá ko còn ở mức nhất thiết mà tăng lên khiến cho cho lượng tổng cầu thăng bằng giảm

IV. Chính sách tài khóa

Chính sách tài khóa là chính sách của chính phủ sở hữu liên quan tới thuế và chi tiêu chính phủ nhằm 3 mục tiêu vĩ mô

tăng trưởng kinh tếổn định giá cảtạo công ăn việc làm

1. Phân loại chính sách tài khóa

Chính sách tài khóa chủ độngChính sách tài khóa tự ổn định (cơ chế tự ổn định)a. Chính sách tài khóa mở rộng (expansionary fiscal policy)

Khái niệm: Chính sách tài khóa mở rộng là chính sách tài khóa liên quan tới việc tăng chi tiêu chính phủ hoặc giảm thuế hoặc kết hợp cả hai giải pháp

Mục tiêu: Hai mục tiêu cơ bản (tăng trưởng kinh tế, tạo công ăn việc làm)

Cách thức sử dụng: hạn chế tác động của suy thoái

– Cơ chế tạo động

b. Chính sách tài khóa thắt chặt (contractionary fiscal policy)

Khái niệm: Chính sách tài khóa thắt chặt là chính sách tài khóa liên quan tới việc giảm chi tiêu chính phủ hoặc tăng thuế hoặc kết hợp cả hai giải pháp

Mục tiêu: Một mục tiêu cơ bản (ổn định giá cả)

Cách thức sử dụng: hạn chế tác động của việc nền kinh tế mở rộng quá mức (phát triển nóng)

Cơ chế tạo động

c. Chính sách tài khóa sở hữu sự ràng buộc về ngân sách (tăng thuế và chi tiêu như nhau ∆G = ∆T)

+ nền kinh tế đóng sở hữu chính phủ; thuế độc lập với thu nhập

số nhân ngân sách 

tăng ∆G thì tổng thu nhập tăng ∆G thuế phụ thuộc vào thu nhập – số nhân ngân sách phụ thuộc vào thay đổi của t

+ nền kinh tế mở sở hữu chính phủ ; thuế độc lập với thu nhập

số nhân ngân sách

tăng ∆G thì tổng thu nhập tăng ít hơn ∆G; thuế phụ thuộc vào thu nhập – số nhân ngân sách phụ thuộc vào sự thay đổi của t

Cách tổng quát tính số nhân ngân sách

– Tính toán thay đổi G và T (bao gồm cả thuế tự định và thuế phụ thuộc vào thu nhập) tác động tới sản lượng như thế nào

– Thực hiện phép tính: thay đổi sản lượng Y chia cho thay đổi của G để tìm số nhân ngân sách

TH đặc trưng: số nhân ngân sách thăng bằng (balanced budget multiplier)

Số nhân ngân sách trong trường hợp thay đổi của G và T ko làm BB thay đổi hay ∆G = ∆T được gọi là số nhân ngân sách thăng bằng

2. Hạn chế của việc sử dụng chính sách tài khóa trong việc ổn định nền kinh tế

+ Độ trễ trong chính sách tài khóa (trễ trong, trễ ngoài); độ trễ trong (inside lag): sự chậm trễ trong việc nhìn thấy chu kỳ kinh tế (recognition lag), xây dựng và ra chính sách (decision lag), thực hiện chính sách (implementation lag); độ trễ ngoài (outside lag): thời kì để chính sách trong phát huy hiệu quả thực tế(tác động khuếch đại hình thành) (impact lag)

+ Hiệu ứng lấn lướt (crowding out effect): chủ yếu là hiện tượng thoái lui đầu tư (crowding out domestic investment effect)

3. Cơ chế tự ổn định (automatic stabilizer)

Một vài dạng chi tiêu của chính phủ và thuế sẽ tự động điều chỉnh tăng hoặc giảm cùng với chu kỳ kinh doanh, và thường được coi là nhân tố làm giảm tác động của chu kỳ kinh doanh, được gọi là cơ chế tự ổn định

Ví dụ: lúc nền kinh tế mở rộng, thu thuế T tăng, chi tiêu G cho một số khoản trợ cấp giảm khiến cho cho ngân sách sở hữu xu hướng thặng dư lúc nền kinh tế suy thoái, thu thuế T giảm, chi tiêu G cho một số khoản trợ cấp tăng khiến cho cho ngân sách sở hữu xu hướng thâm hụt4 Chính sách tài khóa và ngân sách chính phủ

4. Chính sách tài khóa và ngân sách chính phủ

Ngân sách nhà nước là bảng tổng hợp những khoản thu, chi của chính phủ từ thời kì nhất định (thường là một năm – năm tài khóa). Cán cân ngân sách phản ánh chênh lệch thu-chi của ngân sách cp

4.Một Những loại hình cán cân ngân sách Cán cân ngân sách thực tế

BB = tY – G

Cán cân ngân sách cơ cấu

BB* = tY* – G*

trong đó Y*, G* là tổng thu nhập của nền kinh tế, chi tiêu của chính phủ ở sản lượng mức tiềm năng

Cán cân ngân sách chu kỳ

∆BB = BB – BB* = t(Y – Y*) + (G* – G)

Lúc nền kinh tế suy thoái thì ∆BB 0

∆BB càng nhỏ thì mức độ suy thoái càng to

∆BB càng to thì mức độ mở rộng càng to

Phân loại thâm hụt ngân sách

Thâm hụt NS cơ cấu: Là thâm hụt tính toán được lúc giả thiết nền kinh tế đạt sản lượng (SL) tiềm năng.

Thâm hụt NS chu kỳ: Là thâm hụt lúc nền kinh tế bị suy thoái theo chu kỳ kinh doanh

Để thẩm định CSTK là tốt hay xấu người ta dựa vào mức thâm hụt lúc nền KT hoạt động ở mức SL tiềm năng, tức là dựa vào thâm hụt NS cơ cấu

Ứng phó với thâm hụt ngân sách

Hạn chế thâm hụt ngân sách: tăng T, giảm G

Tài trợ thâm hụt ngân sách:

vay tiền từ NHTW, sử dụng quỹ dự trữ ngoại hốivay tiền từ hệ thống NHTMvay tiền từ khu vực phi nhà băng (tư nhân) trong nướcvay tiền từ nước ngoài, giảm dự trữ ngoại hối

Hạn chế thâm hụt ngân sách ở Việt Nam, Những giải pháp cụ thể?

Nguyên nhân: Đầu tư công ko hiệu quả, chưa tận thu được nguồn thuế, nền kinh tế còn chậm phát triển vai trò của nhà nước tương đối to

– Giải pháp chung: tăng hiệu quả đầu tư công, tận thu nguồn thuế, tăng vai trò của khu vực tư nhân

– Giải pháp cụ thể:

Cắt giảm đầu tư công, chống tham nhũng lãng phíChống thất thoát trong thu thuế, cải cách thủ tục đóng thuế và hàng ngũ viên chức ngành thuế, đánh thêm thuế tài sản vào tầng lớp nhà giàuCó cơ chế cho phép kv tư nhân tham gia đầu tư công (BOT,PPP…) cổ phần hóa những doanh nghiệp nhà nước4.Hai Mở rộng: Những tiêu chí về tài chính công trong Hệ thống tiêu chí thống kê quốc giaThu và cơ cấu thu NSNNTỷ lệ thu NSNN so với GDP Tỷ lệ thuế, lệ phí so với GDPTỷ trọng đóng góp vào NSNNChi và cơ cấu chi NSNN Tỷ lệ chi NSNN so với GDPTỷ trọng chi đầư tư phát triển trong NSNNTỷ trọng chi thường xuyên trong NSNNBội chi NSNN (thâm hụt cán cân ngân sách); bội chi NSNN so với GDPNợ chính phủ (trong nước); nợ nước ngoài4.3 Chính sách tài khóa thuận chiều, chính sách tài khóa ngược chiềuChính sách tài khóa thuận chiều: Chính sách tài khóa thuận chiều là chính sách tài khóa hướng tới mục tiêu thăng bằng ngân sách (BB = 0) bất kể sản lượng thay đổi như thế nào. Lúc cán cân thâm hụt (tYChính sách tài khóa ngược chiều: là chính sách nhằm đưa sản lượng về Y*(mức tiềm năng) bất kể ngân sách bị thâm hụt như thế nào. Lúc nền kinh tế suy thoái BB

V .Những thuật ngữ quan yếu

Tổng chi tiêu theo kế hoạch (aggregate planned expenditure, planned aggregate expenditure)Chi tiêu tự định (autonomous expenditure)Xu hướng tiêu sử dụng cận biên (MPC), xu hướng tiết kiệm cận biên (MPS), xu hướng nhập khẩu cận biên (MPM)Chính sách tài khóa (fiscal policy), chính sách tài khóa mở rộng (expansionary fiscal policy) chính sách tài khóa thắt chặt (contractionary fiscal policy)Cơ chế tự ổn định (automatic stabilizer)Cán cân ngân sách (budget balance) cán cân ngân sách chu kỳ (cyclical budget balance)Hiệu ứng/hiện tượng lấn lướt (crowding-out effect), hiệu ứng/hiện tượng thoái lui đầu tư (crowding-out domestic invesment effect)

VI. Kinh nghiệm tại Nhật Bản

Vì sao Nhật Bản lại xây dựng những dự án ko người nào muốn sử dụng? Liệu chính phủ Nhật Bản sở hữu đạt được mục đích của mình?

Cách đây chục năm (cuối những năm 1990) những quan chức Nhật Bản đã quyết định xây dựng một con đường dài 160 dặm ở phía bắc đảo Hokkaido. Mức giá xây dựng con đường này rất đắt khoảng 60 triệu $ cho một dặm (1,6km). Rất ít người sử dụng con đường này phần to bởi đã sở hữu một đường cao tốc miễn phí (ko thu phí) chạy song song với con đường đó. Những quan chức quyết tâm thu hút lãi xe bằng việc đưa ra những phần thưởng và tổ chức Một cuộc thi cho những người tài xế qua con đường này. Mặc dù chiến dịch thành công trong việc tăng lượng xe trung bình đi lại con đường này trong Một ngày lên 862 xe, nhưng đây vẫn là Một trong những con đường ít được sử dụng nhất ở Nhật Bản.

Article post on: nongdanmo.com

Recommended For You

About the Author: Bảo